UVA verdwijnt niet bij koud weer
Ook in de herfst bestaat ongeveer 95% van alle UV-straling die uw huid bereikt uit UVA. In tegenstelling tot UVB, dat sterk schommelt per seizoen, blijft UVA het hele jaar door opvallend stabiel, volgens de World Health Organization (2016).
UVA verbrandt de huid niet, maar dringt diep door in de lederhuid, waar het vroegtijdige rimpels, pigmentvlekken en verlies aan stevigheid veroorzaakt.
Wat is het verschil tussen UVA en UVB?
| UVA | UVB |
| Ongeveer 95% van de UV-straling die de huid bereikt | Sterker van energie, maar makkelijker tegengehouden door wolken |
| Dringt diep door in de lederhuid | Werkt vooral aan het huidoppervlak |
| Veroorzaakt huidveroudering (rimpels, vlekken, verlies aan elasticiteit) | Veroorzaakt zonnebrand |
| Gaat door wolken én glas | Schommelt sterk volgens seizoen en moment van de dag |
| Het hele jaar aanwezig, ook in de winter | Kan DNA beschadigen en zo bijdragen tot huidkanker |
Winterlicht gaat overal doorheen: wolken, mist en ramen
Tot 80% van de UVA-straling komt gewoon door wolken heen. Daarom blijft een grijze dag nog altijd een dag waarop u wordt blootgesteld.
Mist houdt UVA evenmin tegen. De kleine waterdruppeltjes verstrooien het licht, maar filteren de UVA-golflengtes nauwelijks. Wat we ervaren als “zwak licht”, zegt dus niets over hoeveel straling uw huid eigenlijk ontvangt.
Ramen laten meer door dan u denkt
Veel mensen gaan ervan uit dat binnen zitten gelijk staat aan bescherming. Maar standaard vensterglas blokkeert vooral UVB en laat een aanzienlijk deel van de UVA gewoon door. Wie dicht bij een raam zit (thuis, op het werk of in de auto) krijgt dus nog steeds dagelijkse UVA-doses binnen.
Met andere woorden: ook wanneer de zon onzichtbaar lijkt, blijft uw huid blootgesteld aan UVA dat de huidveroudering versnelt. Die stille, dagelijkse blootstelling in de winter is precies de reden waarom een vorm van bescherming zinvol blijft.
Een verzwakte huidbarrière maakt UVA schadelijker
In november begint de huidbarrière merkbaar te verzwakken. Koude lucht, wind en droge binnenlucht tasten de lipidenlaag van de huid aan, waardoor de natuurlijke bescherming minder goed werkt.
Een studie in het Journal of Allergy and Clinical Immunology (2023) toont dat temperatuurschommelingen en lage luchtvochtigheid de samenhang van het stratum corneum verminderen en het vochtverlies doen stijgen, duidelijke signalen dat de barrière minder sterk is. Onderzoek gepubliceerd in Progress in Lipid Research (2023) bevestigt dat zodra de lipiden minder goed georganiseerd zijn, de beschermingsfunctie van de huid aanzienlijk afneemt.
Gevolg: UVA heeft vrij spel
Een zwakkere barrière kan minder goed omgaan met oxidatieve stress. UVA dringt diep door, waar het vrije radicalen veroorzaakt die eiwitten, lipiden en zelfs DNA kunnen beschadigen. Wanneer de huidbarrière gezond is, dempt ze een deel van die schade. Maar tijdens de herfst en winter, wanneer de barrière tijdelijk verzwakt is, wordt de impact van UVA groter, zelfs bij milde blootstelling.
Een kwetsbare huid voelt dus niet alleen droger aan: ze is ook gevoeliger voor winterse zonneschade die u niet ziet maar zich wel opstapelt.
UVA veroorzaakt oxidatieve stress, ook bij lage intensiteit
Zelfs wanneer de zon minder krachtig lijkt, blijven UVA-stralen vrije radicalen aanmaken (ROS). Die tasten cellen, lipiden en structurele eiwitten aan, zoals beschreven door Pfeifer & Besaratinia. Dag na dag leidt dat tot cumulatieve schade en zichtbaar snellere huidveroudering.
Een lichte bescherming in de winter heeft echt effect
Het gaat niet om een hoge SPF in hartje winter. Een dagcrème met een lichte maar stabiele UVA-filter kan al helpen.
Een onderzoek dat 52 weken liep toont dat dagelijkse, zelfs gematigde zonbescherming de zichtbare tekenen van huidveroudering duidelijk vermindert.
